Biyografi Nedir, Özellikleri Ve Türleri Nelerdir?

Biyografi Nedir, Özellikleri Ve Türleri Nelerdir?

Biyografi, bir kişinin hayatının genelini veya belirli bir dönemini detaylı bir şekilde anlatan, o kişinin yaşam öyküsünü konu alan yazılara verilen isimdir. Biyografiler, bireylerin doğumlarından başlayarak, çocukluk, gençlik, yetişkinlik ve ölüm gibi önemli dönemleri, deneyimleri, başarıları, zorlukları ve diğer hayat olaylarını içerir.

Biyografiler genellikle bir kişinin yaşamına dair bilgileri, anıları, günlükleri, mektupları veya başkalarının gözlemlerini içerir. Biyografi yazan kişi, genellikle derinlemesine araştırmalar yapar ve çeşitli kaynaklardan bilgi toplar. Biyografik yazılar, o kişinin yaşamını anlamak, ilham almak veya tarihi bir figürü daha yakından tanımak isteyen okuyucular için önemli kaynaklardır.

Biyografiler sadece ünlü kişilerle sınırlı değildir; normal bireylerin yaşam öykülerini anlatan biyografiler de mevcuttur. Bu tür yazılar, kişisel gelişim, hayatta kalma mücadeleleri veya belirli bir konudaki uzmanlık gibi farklı temalara odaklanabilir.

Normal bireylerin yaşam öykülerini anlatan biyografilerde, genellikle bireyin günlük yaşamı, kişisel deneyimleri, aile yaşamı, iş kariyeri, hobileri, mücadeleleri ve başarıları gibi konular ele alınır. Bu tür biyografiler, okuyuculara sıradan insanların hayatlarını, zorluklarıyla başa çıkma yöntemlerini, yaşadıkları sevinçleri ve hüzünleri keşfetme fırsatı sunar.

 

Biyografi Türleri Nelerdir?

  1. Bilimsel Biyografi (Monografi): Bireyin hayatını eleştirisel bir tutumla, araştırmalara ve incelemelere dayalı olarak anlatan biyografi türüdür. Bu tür biyografiler genellikle detaylı araştırmalar ve belgelere dayanarak yazılır, objektif bir bakış açısına sahiptir.
  2. Biyografik Roman: Kişinin yaşam öyküsünü roman kurgusuyla anlatan bir biyografi türüdür. Bu türdeki eserler, gerçek olayları dramatik bir şekilde sunarak okuyucuya daha etkileyici bir deneyim sunar.
  3. Nekroloji: Yakın zamanda ölen kişilerin yaşamındaki olumlu özelliklerinin anıldığı, genellikle gazete ve dergilerde yayımlanan bir biyografi türüdür. Nekrojiler, kişinin ölümünden sonra genellikle toplumda bıraktığı etkiyi vurgular.
  4. Portre: Ele alınan kişinin hayatını kronolojik bir sıra yerine, kişiliğinin nitelikleri üzerinden tasvir ederek anlatan bir biyografi türüdür. Bu türdeki eserlerde kişinin karakteri, düşünceleri ve duygusal yönleri vurgulanır.

Her bir biyografi türü, farklı bir odak noktasına sahip olup okuyucuya çeşitli bakış açıları sunar. Bu türler arasındaki farklılıklar, biyografi yazımının çok yönlü ve zengin bir alan olduğunu gösterir.

 

Biyografinin Özellikleri Nelerdir?

Biyografi, bir kişinin yaşamını, deneyimlerini, başarılarını ve zorluklarını detaylı bir şekilde anlatan bir yazı türüdür. Biyografilerin genel özellikleri şunlar olabilir:

  • Doğruluk ve Güvenilirlik: Biyografilerin temel özelliği, yazılan bilgilerin doğru ve güvenilir olmasıdır. Yazar, kişinin yaşamını objektif bir şekilde ele almalı ve gerçek bilgilerle desteklemelidir.
  • Kronolojik Sıra: Biyografiler, genellikle kişinin yaşamının kronolojik sırasına göre düzenlenir. Doğumdan ölüme kadar olan dönemdeki önemli olaylar, deneyimler ve başarılar belirli bir sıra içinde anlatılır.
  • Ayrıntılı Anlatım: Biyografiler genellikle detaylı anlatımlar içerir. Kişinin çocukluk, gençlik, yetişkinlik dönemleri ve diğer önemli yaşam aşamaları ayrıntılı bir şekilde ele alınır.
  • Belge ve Kanıtlar: Yazarlar, biyografilerini desteklemek için çeşitli belge ve kanıtları kullanabilirler. Mektuplar, günlükler, resimler, röportajlar ve diğer belgeler, kişinin yaşam hikayesini güçlendirebilir.
  • Dil ve Üslup: Yazarlar, biyografi yazarken genellikle anlaşılır bir dil kullanır ve okuyucunun kişiyle duygusal bir bağ kurmasını sağlamaya çalışır. İnsanların yaşam hikayelerine duyulan ilgiyi çekecek bir üslup benimserler.
  • Eleştirel ve Objektif Bakış: İyi bir biyografi, eleştirel bir perspektife sahip olmalıdır. Yazar, kişinin yaşamını objektif bir şekilde değerlendirir ve okuyucuya kendi görüşünü dayatmaktan kaçınır.

Biyografiler, genellikle okuyuculara ilham verme, bilgi sağlama veya tarihî figürleri daha iyi anlama fırsatı sunar.

 

Biyografinin Divan Edebiyatındaki Karşılığı

Divan edebiyatında, biyografinin karşılığı olarak "tezkire" terimi kullanılmaktadır. Tezkire, Divan edebiyatında özellikle şairlerin hayat hikayelerini ve eserlerini içeren yazıları ifade eder. Tezkirelerde şairlerin biyografik bilgileri, sanat anlayışları, edebi üslupları ve eserleri ele alınır.

Tezkireler, Divan edebiyatındaki şairlerin yaşamlarını ve eserlerini daha yakından tanımak amacıyla yazılmıştır. Bu eserler, genellikle bir şairin hayatını anlatan "fihrist" bölümü ile başlar ve ardından şairin eserlerini içeren bir bölüm gelir. Tezkirelerde şairlerin sanat anlayışları, etkilendikleri diğer şairler, dönemleri ve toplumsal bağlamları da ele alınabilir.

Tezkire geleneği, Divan edebiyatında büyük şairlerin hayatlarına ve eserlerine duyulan ilgiyi yansıtan önemli bir edebi türdür. Bu eserler, Divan edebiyatının gelişimini ve şairlerin birbirleri üzerindeki etkileşimini anlamak için önemli kaynaklardır.

 

Biyografi Örnekleri

Türk edebiyatında birçok önemli şahsiyetin biyografisi yazılmıştır. İşte Türk edebiyatından bazı biyografi örnekleri:

  • Oğuz Atay'ın yazdığı "Bir Bilim Adamının Romanı" adlı biyografi, Oğuz Atay’ın hocası İTÜ İnşaat Fakültesi profesörlerinden Mustafa İnan’ın hayatının roman kurgusuyla anlatıldığı bir eserdir.
  • Şevket Süreyya Aydemir'in yazdığı "Menderes'in Dramı" adlı biyografi, Adnan Menderes'in hayatının anlatıldığı bir eserdir.
  • Yusuf Ziya Ortaç'ın yazdığı "İsmet İnönü: Bir Hayatın Romanı" adlı biyografi, İsmet İnönü'nün hayatına odaklanır.

Bu biyografiler, Türk edebiyatının çeşitli dönemlerinden önemli yazarlarına ait yaşam öykülerini kapsamaktadır.

 

Linkler: Biyografi Türleri Nelerdir?, Biyografi'nin Özellikleri Nelerdir?, Biyografi'nin Divan Edebiyatındaki Karşılığı, Biyografi Örnekleri


Bu içeriği paylaşmak ister misin?




Henüz yorum yapılmamıştır.



Bültenimize Katılmak İster misin?

Benzer Konular

Dadaizm Nedir, Özellikleri ve Temsilcileri

Dadaizm Nedir, Özellikleri ve Temsilcileri

Dadaizm, 20. yüzyılın başlarında Tristan Tzara ve yakın çevresi tarafından kurulan bir grup şairin öncülüğünde ortaya çıkan bir sanat akımıdır. "Dada" kelimesi, Fransızca'da "oy... Devamını Oku

Küçürek (Minimal) Hikaye Nedir, Örnekleri Nelerdir?

Küçürek (Minimal) Hikaye Nedir, Örnekleri Nelerdir?

Küçürek (Minimal) Hikaye, kısa öykü türlerinden biridir ve minimalizm ile yoğunluk prensiplerini benimseyen, genellikle çok kısa metinlerdir. Klasik hikaye unsurlarını (karakter, tema, ... Devamını Oku

Sürrealizm Nedir, Özellikleri ve Temsilcileri

Sürrealizm Nedir, Özellikleri ve Temsilcileri

Sürrealizm, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkmış, edebiyat ve sanat dünyasında büyük bir etki yaratmış olan önemli bir akımdır. Akım, Freud'un psikanaliz kuramından büyük ö... Devamını Oku

Postmodernizm Nedir, Özellikleri ve Temsilcileri

Postmodernizm Nedir, Özellikleri ve Temsilcileri

Postmodernizm, kelime anlamı olarak modernizm sonrasını ifade ederek modernizme dair her şeye karşı çıkar. Oyun, postmodernizmde önemli bir yer tutar; yazma, yaşam ve okuma eylemleri oyun... Devamını Oku

Mani Nedir, Özellikleri Nelerdir - Mani Örnekleri

Mani Nedir, Özellikleri Nelerdir - Mani Örnekleri

Mani, geleneksel Türk edebiyatının önemli bir nazım şeklidir. Kısa ve özlü bir yapıya sahip olan maniler, genellikle dört dizeden oluşur ve hece ölçüsüyle yazılır. Doğa, aşk, ö... Devamını Oku